Schaderegeling in entertainment

01 September 2001

Cees Plasmeijer is specialist in een bijzondere niche: de entertainmentbranche. Hij vertelt er over in De Register-Expert van september 2001.

Schaderegeling in de wereld van 'glamour & glitter'


De wereld van televisie, theater en film is een hele bijzondere, ook in ons kleine kikkerlandje. Achter die intrigerende façade van glamour en glitter gaat een hard werkende industrie schuil, waarin net als in andere bedrijfstakken ook wel eens wat mis gaat. Als er dan vervolgens een schade moet worden geregeld, dan is de kans zeer groot dat Cees Plasmeijer wordt ingeschakeld. De schade-expert van Lengkeek, Laarman & De Hosson is al bijna 20 jaar lang één van de weinige specialisten op dit vlak. Een blik achter de schermen van het Nederlandse 'Hollywood'.

Zoals zo velen in dit vak is ook Plasmeijer bij toeval in de entertainmentbusiness terechtgekomen. "Bij een vorige werkgever kreeg ik in betrekkelijke korte tijd diverse schades te behandelen in deze sector. Omdat het toch een nichemarkt is, ben je al snel binnen een bureau dé deskundige. En eerlijk gezegd boeide de entertainmentwereld me al vanaf het begin. Sinds ik me er wat meer in ben gaan verdiepen, is die interesse alleen maar toegenomen. Het is een uiterst dynamische en enerverende bedrijfstak."

Met wat voor schades krijgt u zoal te maken? Plasmeijer: "Met technische schades aan opname-apparatuur én aan het opgenomen film- of videomateriaal - zowel beeld, licht als geluid - en met zogeheten non appearance-schades. Hierbij ontstaat (bedrijfs)schade in de productie van een film, TV-opnamen, commercial, musical of theatervoorstelling als gevolg van een uitval van één of meerdere acteurs of actrices, regisseur of cameraman waardoor vertraging in de productie is opgetreden of deze zelfs helemaal niet kan worden voortgezet. Daarnaast zijn er de evenementschades: het om diverse redenen niet kunnen doorgaan van geplande theater- of muziekoptredens, bedrijfsfeesten en grootschalige publieke evenementen als pop- en andere culturele festivals etc.

Op zich is de aard van de 'entertainment'-schades in de loop der jaren niet veranderd, wel de hoogte van de schadebedragen. Die zijn fors toegenomen. Wel hebben zich de laatste twee jaar meer schades aan filmopnames voorgedaan dan voorheen. Hiervoor heeft Plasmeijer een simpele verklaring. "Door een enorme overheidssubsidie zijn er de laatste tijd verhoudingsgewijs veel meer films gemaakt dan daarvoor. En meer opnames leidt nu eenmaal 'automatisch' tot meer schades. Datzelfde geldt voor de groeiende hoeveelheid TV-commercials die in ons land worden gemaakt"

Mix van materiële schade en bedrijfsschade
Wat maakt expertise bij dit soort schades nu zo vakmatig interessant? Plasmeijer: "Schades in de entertainmentsfeer zijn vaak een mix van materiële schades en bedrijfsschade. Die heb je doorgaans niet even één, twee, drie vastgesteld. Daar komt het nodige bij kijken: uitzoekwerk om de juiste oorzaak en toedracht te achterhalen maar ook om de schadehoogte te bepalen. Weliswaar is de schaderegelingstermijn wisselend, maar je bent er altijd wel even mee bezig." Als voorbeeld hiervan noemde hij de vaststelling van een non appearance'-schade van een bekende zanger, die vanwege ziekte zijn hele theatertournee moest afzeggen. In dezelfde categorie valt het grote aantal optredens van een bekende popband die niet door konden gaan vanwege het wegvallen van één der bandleden. "Je maakt ook gekke schades mee", vervolgt Plasmeijer. "Voor een TV-commercial in middeleeuwse sfeer werden figuranten gehuld in een pak van een soort sisal-touw. Nadat zij gedurende enkele opnames door het water hadden gewaad krompen, hun pakken zienderogen. Een dolkomisch gezicht. Maar de opnames moesten later wel over."

Geregel
Het 'geregel' noemt hij een ander leuk aspect van zijn vak. "Je werk houdt meer in dan het vaststellen van de schadeomvang. Het behoort uiteraard ook tot mijn taak om met de gedupeerde mee te denken over oplossingen voor het ontstane probleem waarin alle betrokkenen zich kunnen vinden. Als een acteur voor bijvoorbeeld een TV-serie of een reeks theatervoorstellingen door ziekte of een ongeval langdurig uitvalt, moet er veel geregeld worden. De reeds gecontracteerde acteurs, actrices, regisseurs en ander technisch personeel moeten voor een nieuwe periode worden vastgelegd, zodat zij in de tussenliggende periode ander werk kunnen aannemen. Dat hebben we jaren terug een keer meegemaakt met de TV-serie 'In voor- en tegenspoed' als gevolg van het langdurig uitvallen van Rijk de Gooijer. Van meer recente datum is de plotseling uitval, vlak voor de première van twee hoofdrolspelers van een musical. Eén van hen was enkele weken uit de roulatie, voor de ander moest een permanente vervanger worden gezocht."

Plasmeijer noemt nog een voorbeeld van het 'geregel' dat soms bij zijn werk komt kijken. Voor een documentaire was door een fout in het laboratorium een essentieel stuk van een interview weggevallen, maar was van dit cruciale fragment wel het geluid in tact gebleven. Omdat in dit geval opnieuw opnemen niet mogelijk was, draag je bij de producent andere alternatieven aan."

Opkomst der techniek
Wat dit betreft is het volgens hem prettig dat er door de opkomst van digitale opnametechnieken meer te 'beredden' is dan vroeger. "Als je vroeger van een film-, video- of geluidsopname een stuk negatief kwijt was, dan restte als enige oplossing de takes opnieuw op te nemen. Door de hedendaagse techniek kunnen 'vlekjes' digitaal worden weggewerkt, beelden tot op zekere hoogte opnieuw worden ingekleurd en andere oneffenheden in beeld, licht en geluid digitaal worden geretoucheerd. Dat soort zaken kunnen de schadelast aanmerkelijk beperken. Een ander schadebeperkend aspect is dat met name film- en videoproductiebedrijven de laatste jaren kwalitatief sterk zijn gestegen "

Des te opmerkelijk was het dat hij enige tijd geleden werd geconfronteerd met verhoudingsgewijs veel schades waarbij de negatieven van in het buitenland gemaakte film- en video-opnames bij terugkeer in Nederland om onverklaarbare redenen onbruikbaar bleken te zijn. "Door onderzoek te doen op zowel Schiphol als in een laboratorium kwam ik erachter dat alle bagage bij aankomst in Nederland om veiligheidsredenen met een sterke X-ray-scanner werden onderzocht en dat daardoor de beschadiging optrad. Wij hebben filmmakers toen geadviseerd hun films apart aan te geven, zodat dit probleem zich niet meer kon voordoen."

Tegenstrijdige belangen
Plasmeijer onderkent dat de belangen van verzekeraars en programma- of filmmakers vaak tegenstrijdig zijn."
Voor verzekeraars gelden bij een schade vooral financiële argumenten, bij gedupeerden vaak artistieke. Die moet je respecteren. Ik kan uit efficiencyoverwegingen wel voorstellen een bepaalde scène niet opnieuw op locatie te laten opnemen of door een andere acteur als vervanger aan te dragen, maar als de maker het creatief essentieel vindt zul je doorgaans toch overstag moeten gaan. Je communicatieve vaardigheden worden hierbij meer dan eens op de proef gesteld." Een voorbeeld geeft aan dat de gedupeerde niet altijd zijn zin krijgt. Bij een TV-opname in Tsjechië bleek bij terugkeer in Nederland één van de drie gebruikte camera's niet goed te hebben gewerkt. In de ogen van de regisseur was het hiermee gefilmde materiaal niet bruikbaar en moest er opnieuw op locatie worden gefilmd. Ik heb toen in Tsjechië onderzoek gedaan naar de mogelijke oorzaken. Behalve het technisch mankement kwam daarbij echter ook boven water dat de producent de drie camera's 'gratis aangeboden had gekregen, zodat hij geen recht had op schadevergoeding. Een fikse aderlating voor hem van ruim ƒ 300.000,00."

Ondanks de vaak tegenstrijdige belangen zegt Plasmeijer het gevoel te hebben in de entertainmentindustrie voor volstrekt onafhankelijk te worden aangezien. "Het is op zich opmerkelijk dat in de ruim 16 jaar dat ik in dit segment als schade-expert actief ben er nimmer een contra-expert is benoemd. Kennelijk hebben gedupeerden en opdrachtgevers voldoende vertrouwen in me. Dat de schade objectief wordt vastgesteld. Soms vragen gedupeerden bewust naar je. Ik heb dan ook niet het idee dat ze mij als tegenpartij zien", aldus de 'entertainment'-specialist, die het een absolute voorwaarde noemt dat je in dit segment voldoende kennis van zaken hebt over hoe bijvoorbeeld een film- of videoproductie tot stand komt en wat er zoal komt kijken bij een muziek- of andere geluidsopname. "Want anders krijg je nooit het in dit vak zo noodzakelijke vertrouwen van gedupeerden."

• disclaimer
• algemene voorwaarden
• FAQ
• sitemap
• naar boven
• english